Ülkemizde bölgeler arası gelişmişlik düzeyinin farklılığı, sivil toplum örgütlenmesinde de aynı paralellikle görülmekte bölgeler arasında sivil toplum anlamında farklı sonuçlar çıkmaktadır. Marmara bölgesinde faaliyet gösteren dernekler Türkiye’ deki derneklerin 1/3 ünü oluşturmakta, aynı zamanda bu bölgedeki dernekler ülkemizin ekonomik, kültürel, sosyal ve ekonomik politikalarının oluşturulmasında önemli katkı sağlamaktadır.

Karadeniz Bölgesindeki dernekleşmeyi incelediğimizde, her ne kadar sayısal olarak ve etki bakımından Marmara bölgesinin çok uzağında görünsede, nüfus oranına göre bölgeler arasında Marmara bölgesini de geçerek 1. sırada yer aldığı ve daha çok örgütlenmenin olduğu ortaya çıkmaktadır. Sürekli nüfus değişkenliğinin ( diğer illere ve yurt dışı) bu bölgede çok fazla olmasının dolaylı etkisi, bölge halkının genel yapı itibarıyla örgütlenmeye açık olması, sosyal çevreye duyarlılığın ön planda olması dernekleşmeyi olumlu olarak etkilemektedir.

İlimizdeki örgütlenme ( sivil toplum bilinci) anlayışına baktığımızda Türkiye ortalamasının çok üstünde olduğunu görmemiz mümkündür. İlimizdeki dernekleşmeyi, bölgemiz ile karşılaştırdığımızda da, hem nitelik hem de nicelik olarak sivil toplum anlamında çok birçok ilden çok önde olduğumuz görülmektedir. Burada sivilleşme anlamında Ülke geneli olduğu gibi ilimizin de alacağı epey mesafenin olduğunu da belirtmeden geçmemek gerekir.

Dernekler Dairesi Başkanlığı verilerine baktığımızda Türkiye genelinde her 1 derneğe 877 kişi düşerken, bu sayının ilimizde 556 olduğu görülecektir. Başka bir deyişle istatistikî olarak sayının düşük olması, dernekleşmenin daha çok olduğu anlamını taşımaktadır. Rize’ deki dernekleşmeyi büyük şehirler ile mukayese ettiğimizde sadece Ankara’ da ki örgütlü nüfusun Rize’ den daha fazla olduğunu görüyoruz. Bu ilimizde 553 kişiye, Rize’ de ise 556 kişiye 1 dernek düşmektedir. Kuşkusuz Ankara’da ki dernek sayısı ile ilimizdeki dernek sayısını ve onların etki sahalarını mukayese etmemiz mümkün değildir. Ancak Ankara ve İstanbul gibi büyük şehirlerin; mevcut nüfusuna göre dernekleşme anlamında karşılaştırma yapmamız daha doğru veri elde etmemizi sağlayacaktır.

Büyük şehirlerin dernekleşme oranını yine ilimizle karşılaştırdığımızda; İstanbul’ da 736, İzmir’ de 866, Diyarbakır’ da 2304, Samsun’ da 781, Erzurum’ da 1309, Gaziantep’ te 1877, Eskişehir’de 753, Antalya’da 934, Bursa’ da 803, Konya’da 940, Kocaeli’ de 632 ve Mersin’ de 1143 kişiye 1 dernek düşmektedir (tablo-3)

Diğer taraftan Karadeniz bölgesi illeri karşılaştırıldığında da Rize 19 il arasında dernek sayısı bakımından 574 dernek ile 7. dernekleşmede ise 1 derneğe düşen nüfus itibarıyla da 5. sırada olduğunu görmekteyiz. Her ne kadar Bayburt ‘ da dernekleşme oranı yüksek görünse de bu ilimizde nüfusun ve dernek sayısının da çok az olduğu da bir gerçektir. (tablo-2)

Rize’ de kurulan dernekler ve derneklerin yapısı incelendiğinde ise coğrafi etkenler, sosyal ve ekonomik hayat bunların yanında eğitim düzeyinin, dernekleşmeyi olumlu bir şekilde etkilediğini görüyoruz. Dağcılık örneğinde olduğu üzere, Türkiye genelinde toplam 105 ihtisaslaşmış dağcılık derneğinin 12 tanesinin (faaliyetlerinde dağcılığı da sürdüren diğer 11 dernek hariç ) ilimizde faaliyet göstermesi çevre şartlarının üst düzeyde değerlendirilmeye çalışıldığının göstermektedir. Aynı şekilde 100 spor amaçlı derneğin etkin olarak faaliyette bulunması, sosyal çevreye duyarlılığın ölçüsünü göstermektedir. Bunların dışında da öğrenim çağındaki öğrencilerin barınma ve eğitim ihtiyaçlarının karşılanması sosyal sorumluluğun derecesini göstermektedir.

İlimizde07.06 2009 tarihi itibarıyla faaliyet gösteren 572 derneğin son on yıldaki kurulma ve etkileşim seyrine baktığımızda 308’ inin 2004 tarihinden itibaren kurulduğu görülmektedir. Bu durumun ortaya çıkmasında, müdürlüğümüzün tanıtım çalışmaları, mevzuattaki yenilikler ve halkımızdaki örgütlenme bilincinin gelişmesinden kaynaklanmaktadır.

Kurulan derneklerin yapısına baktığımızda ise daha önceleri ilimizde olmayan kadın, kültür, sanat, çocuk, gençlik, gösteri sanatları, araştırma dernekleri gibi birçok sosyal içerikli derneğin kurulduğunu görüyoruz. Bu tür derneklerin ilimizde çok etkin olarak faaliyet göstermeleri, sivil toplum anlamında ilimizin her alanda tanıtılması ve gelişmişliğine katkı sağlaması bakımından takdir edilecek durumdur. Halkımızın dernekleşme sürecine katkısını artırmasını sivil toplum deyimi olan “ Güçlü Sivil Toplum Güçlü Devlet” kavramını Rize için “ Güçlü Sivil Toplum, Güçlü Rize” olarak gerçekleşmesini sağlamış olacağız. Bu kuramın gerçekleşmesine katkı sağlamak amacıyla kurum olarak bize düşen “ kurumsal faaliyetlerimiz sizlerin desteği ile “denetlemek, takip etmek mantığı ile değil, rehberlik etmek, işlemlerde kolaylık sağlayarak danışmanlık hizmeti vermek ” şeklinde olacaktır.

Saygılarımla

Turgay ESEN

Rize İl Dernekler Müdürü

Kaynak: ajans53

yorum ve mesajlar

Yeni Yorum Ekle RSS

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."